Selffulfilling prophecy

Een zelfvervullende voorspelling of selffulfilling prophecy is een voorspelling die direct of indirect leidt tot het uitkomen van die voorspelling. De socioloog Robert K. Merton definieerde het begrip als volgt:

“De zelfvervullende voorspelling is in aanvang een foute definitie van de situatie die een nieuw gedrag oproept waardoor de oorspronkelijke foute kijk waar wordt. Deze schijnbare juistheid van de voorspelling houdt een foute voorstelling van zaken in stand. De voorspeller zal namelijk datgene wat uiteindelijk gebeurd is aanvoeren als bewijs dat hij van begin af aan gelijk had.”

De term self-fulfilling prophecy werd al gebruikt in het midden van de 19e eeuw,[3][4] maar het thema van de zelfvervullende profetie is al ouder en is terug te vinden in de mythologie van de Griekse en Indiase oudheid. De Griekse god Kronos bijvoorbeeld probeerde aan een onheilsprofetie te ontkomen door zijn eigen kinderen op te eten, maar riep daardoor dat onheil juist over zichzelf af.

De zelfvervullende voorspelling is een van de mogelijke gevolgen van het Thomas-theorema dat weergeeft dat wanneer mensen situaties als werkelijk definiëren, die situaties werkelijke gevolgen hebben. Dit is ook terug te zien in het Pygmalion-effect, genoemd naar een belangrijk psychologisch experiment, uitgevoerd door de psycholoog Robert Rosenthal van Harvard in 1966. Rosenthal nam intelligentietesten af van leerlingen, maar vervalste de uitkomsten willekeurig. Hij gaf deze uitkomsten aan de leerkracht. De leerlingen die volgens de vervalste tests als “intelligent” aangemerkt waren, behaalden betere resultaten op school dan degenen die als “minder intelligent” golden. Een verklaring voor dit verschijnsel is dat de leraar meer van zijn “intelligente” leerlingen verwachtte en er onbewust meer aandacht aan besteedde, waardoor hij ze bevoordeelde en ze daadwerkelijk beter gingen presteren.

Het tegenovergestelde van de zelfvervullende voorspelling is de zelfweerleggende voorspelling.

Psychologisch

Binnen de klinische psychologie is het verschijnsel selffulfilling prophecy een bekend verschijnsel. Zo hebben volgens de cognitieve gedragstherapie mensen die lijden aan een klinische depressie of angststoornissen de neiging om negatieve voorspellingen te doen over zichzelf, de toekomst en de wereld om hen heen, die ze door een focus op negatieve gebeurtenissen in het algemeen vaak daadwerkelijk zien uitkomen. Een voorbeeld is de gedachte “De wereld is slecht, en het zal slecht aflopen met de mensheid”. Iemand met een depressie zal daarna alleen maar bewijzen zien dat deze voorspelling inderdaad klopt. Binnen de cognitieve gedragstherapie wordt deze voorspelling vervolgens uitgedaagd en getest op zijn houdbaarheid, in de verwachting dat er een rationeler alternatief voor geformuleerd kan worden die minder depressief of angstig maakt.

bron

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s